Słonecznik w Polsce zyskuje na popularności, stanowiąc coraz istotniejszy element wiosennych zasiewów. Dzięki swojej elastyczności i wysokiej odporności na zmienne warunki pogodowe, staje się jednym z kluczowych składników w strategii płodozmianu. Aby uzyskać optymalne plony, ważne jest prawidłowe dopasowanie odmiany, terminu siewu i obsady. W tym artykule przedstawimy, jak skutecznie uprawiać słonecznik w 2026 roku w polskich warunkach.
Dobór odmiany to klucz do sukcesu
Podstawowym krokiem w uprawie słonecznika jest wybór odpowiedniej odmiany, która zapewni stabilność plonowania w zmieniających się warunkach klimatycznych. W Polsce szczególnie polecane są odmiany wczesne, które gwarantują terminowy zbiór i niska wilgotność nasion, ograniczając ryzyko uszkodzeń związanych z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, takimi jak deszcze czy przymrozki.
Wczesność i termin zbioru
Wczesne odmiany słonecznika mają kluczowe znaczenie, gdyż pozwalają na bezpieczny i terminowy zbiór, co jest niezbędne do utrzymania jakości plonów. Prawidłowy dobór odmiany w dużej mierze wpłynie na to, jak szybko rośliny osiągną pełną dojrzałość, co umożliwi szybki zbiór przy niskiej wilgotności nasion.
Odporność na choroby
Współczesne odmiany słonecznika, takie jak SUOMI HTS, SUMIKO HTS czy ES AGORA, charakteryzują się wysoką odpornością na choroby, w tym na mączniaka rzekomego, zgniliznę twardzikową (Sclerotinia) oraz choroby łodyg. Takie odmiany zapewniają większą stabilność plonów, nawet w przypadku niesprzyjających warunków pogodowych.
Tolerancja na herbicydy
Nowoczesne technologie uprawy słonecznika, takie jak Express®, pozwalają na zastosowanie herbicydów zawierających tribenuron metylowy, co ułatwia walkę z chwastami dwuliściennymi i zmniejsza konkurencję roślin. Technologie te umożliwiają także efektywniejsze zwalczanie chwastów, co poprawia kondycję upraw.
Termin siewu, jak najlepiej go dopasować?
Odpowiedni termin siewu słonecznika jest kluczowy dla uzyskania zdrowych roślin i wysokich plonów. W Polsce najlepszy czas na siew przypada na drugą połowę kwietnia lub początek maja, kiedy temperatura gleby osiągnie 8-10°C. Warto jednak pamiętać, że to nie kalendarz, ale temperatura gleby decyduje o tym, czy siew będzie bezpieczny.
Zbyt wczesny siew może prowadzić do nierównych wschodów, a zbyt późny skraca okres nalewania nasion, co może obniżyć jakość plonów i zawartość oleju w nasionach. Najlepiej jest monitorować prognozy pogody i decyzję podejmować na podstawie realnych warunków, a nie sztywnego terminu.
Obsada i norma wysiewu, jak dobrać?
Obsada roślin ma istotny wpływ na jakość plonów i zdrowie upraw. Słonecznik nie toleruje nadmiernego zagęszczenia roślin, dlatego warto dostosować obsadę do rodzaju gleby i odmiany.
Stanowiska lekkie i suche
Na glebach lekkich i suchych, które charakteryzują się mniejszą zdolnością do zatrzymywania wody, należy wysiewać około 60-65 tys. roślin na hektar. Mniejsza obsada pozwala roślinom lepiej rozwinąć system korzeniowy, co sprzyja lepszemu wykorzystaniu wody.
Stanowiska dobre
Na stanowiskach o lepszych warunkach wodnych i zasobniejszych glebach obsadę można zwiększyć do 65-70 tys. roślin na hektar. Warto pamiętać, że wybór odpowiedniej obsady zależy również od zdolności kiełkowania nasion i potencjalnych ubytków na polu.
Choroby słonecznika, jak się przed nimi uchronić?
Wśród najgroźniejszych chorób słonecznika należy wymienić mączniaka rzekomego, zgniliznę twardzikową (Sclerotinia) oraz choroby łodyg. Ochrona upraw opiera się głównie na profilaktyce, w tym odpowiednim zmianowaniu, utrzymaniu czystości na polu, stosowaniu zdrowego materiału siewnego oraz wyborze odmian odpornych na choroby.
Odpowiednia ochrona przed chorobami, w tym regularne monitorowanie stanu upraw i stosowanie zapobiegawczych środków ochrony roślin, jest kluczowa dla uzyskania stabilnych plonów.
Najlepsze odmiany słonecznika na 2026 rok
W 2026 roku warto postawić na sprawdzone odmiany słonecznika, które łączą wysoką odporność, wczesność i stabilność plonów. Oto trzy polecane odmiany:
SUOMI HTS
Odmiana wczesna, tolerująca herbicydy z grupy Express®. Charakteryzuje się bardzo wysokim potencjałem plonowania, dobrą odpornością na suszę oraz niskim pokrojem, co sprzyja równomiernemu dojrzewaniu. Obsada: 60-65 tys. roślin/ha.
SUMIKO HTS
Odmiana wczesna/średniowczesna, również tolerująca herbicydy z grupy Express®. Cechuje się wysoką oleistością i bardzo dobrą odpornością na wyleganie. Rośliny mają mocny system korzeniowy i równomierne dojrzewanie. Obsada: 60-65 tys. roślin/ha.
ES AGORA
Odmiana klasyczna (bez technologii herbicydowej), o bardzo wysokim wigorze początkowym. Rośliny niskie, z koszyczkami pochylonymi, co zapewnia lepsze dosychanie. Wysoka zawartość oleju oraz odporność na mączniaka rzekomego i Sclerotinia. Obsada: 70-75 tys. roślin/ha.
Nawożenie słonecznika, jak zadbać o odpowiednie warunki?
Słonecznik najlepiej rośnie na glebach przewiewnych, o pH 6,0-7,0, które szybko nagrzewają się wiosną. Należy unikać stanowisk zastoiskowych, które mogą gromadzić wodę. W zakresie nawożenia warto stosować:
- Fosfor i potas w dawkach 60-80 kg/ha i 80-120 kg/ha odpowiednio.
- Azot w dawkach 60-80 kg/ha, podzielony na 1-2 aplikacje.
- Bor (0,3-0,5 kg/ha) jako mikroelement kluczowy dla zawiązywania koszyczków.
Należy pamiętać, że zbyt wysokie dawki azotu mogą opóźniać dojrzewanie roślin i zwiększać ryzyko wylegania.
Podsumowanie
Słonecznik w 2026 roku pozostaje jednym z głównych wyborów w uprawach wiosennych. Aby uzyskać wysokie plony, niezbędne jest odpowiednie dobranie odmiany, terminowy siew oraz trafnie dobrana obsada. Odmiany takie jak SUOMI HTS, SUMIKO HTS i ES AGORA łączą wczesność, odporność i elastyczność, co czyni je idealnymi wyborami dla polskich gospodarstw. Dzięki właściwej technologii uprawy, nawożeniu i ochronie przed chorobami, słonecznik będzie doskonałym źródłem plonów o wysokiej zawartości oleju w nadchodzących sezonach.
Zajmuję się tematami, które wykraczają poza sam siew – koncentruję się na tym, jak optymalizować plonowanie poprzez właściwe nawożenie, ochronę roślin i dobór technologii uprawy. Interesują mnie nie tylko odmiany zbóż, ale cały system produkcji roślinnej, który prowadzi do stabilnych, pewnych zbiorów – nawet w sezonach pełnych wyzwań.
Na blogu Lechpolu dzielę się praktycznymi wskazówkami i aktualną wiedzą – od działania regulatorów wzrostu, przez skuteczne zabiegi jesienne, po wybór odpowiednich mikroorganizmów glebowych. Piszę tak, by informacje z artykułu można było wdrożyć w gospodarstwie już następnego dnia.
Rolnictwo się zmienia – a moją rolą jest pomóc zrozumieć, które zmiany mają realną wartość.