Zboża jare są kluczowym elementem struktury zasiewów, który pozwala efektywnie reagować na zmienne warunki pogodowe, a także uzupełnia płodozmian i wykorzystuje wiosenną wilgoć gleby. Jednak ich krótki okres wegetacji wymaga precyzyjnego podejścia do agrotechniki, obejmującego odpowiedni dobór odmiany, termin siewu oraz normę wysiewu. W tym artykule przedstawiamy, jak najlepiej podejść do uprawy pszenicy jarej i jęczmienia jarego w 2026 roku.
Dobór odmiany – stabilność, jakość i odporność
Pszenica jara – jakość i elastyczność
W przypadku pszenicy jarej, kluczowy jest nie tylko potencjał plonowania, ale również stabilność parametrów jakościowych, takich jak zawartość białka, liczba opadania i masa tysiąca ziaren (MTZ). Warto jest więc wybierać odmiany o silnym wigorze początkowym, odporności na choroby i zdolności do stabilnego plonowania w różnych warunkach glebowych.
Jedną z polecanych odmian jest KWS Dorium, czyli pszenica jara o klasie jakościowej A, przeznaczona na konsumpcję. Charakteryzuje się silnym wigorem początkowym, odpornością na mączniaka i rdzę oraz dobrą tolerancją na septoriozę liści. Ziarno tej odmiany ma wysoką MTZ (~46-48 g), a plonowanie jest stabilne, niezależnie od stanowiska. KWS Dorium dobrze reaguje na zbilansowane nawożenie oraz terminowy siew, co wpływa na wysoką jakość ziarna. Dzięki tym cechom, odmiana ta doskonale sprawdza się zarówno w produkcji konsumpcyjnej, jak i paszowej. Jest to odmiana przewódkowa nadająca się do siewów późnojesiennych.
Jęczmień jary – stabilny plon i bezpieczeństwo surowca
Jęczmień jary jest najbardziej uniwersalnym zbożem jarym, wykorzystywanym zarówno w paszach, jak i w systemach mieszanych. Nowoczesne odmiany łączą stabilność plonów, odporność na choroby oraz niską podatność na wyleganie, co ułatwia zarówno zbiór, jak i magazynowanie.
Wśród najlepszych odmian jęczmienia jarego, które sprawdzają się zarówno w uprawach paszowych, jak i w systemach mieszanych, wyróżniają się KWS Premis oraz Tilmor. Obie te odmiany charakteryzują się wysoką jakością plonów oraz odpornością na choroby, co czyni je doskonałym wyborem dla rolników szukających stabilnych i niezawodnych upraw.
KWS Premis – 6-rzędowy jęczmień jary o stabilnych plonach
KWS Premis to odmiana jęczmienia 6-rzędowego, która wyróżnia się wysoką stabilnością plonowania, niezależnie od zmiennych warunków pogodowych. Jest to odmiana, która dobrze radzi sobie w różnych typach gleby, co czyni ją uniwersalnym wyborem dla różnych regionów uprawowych.
KWS Premis charakteryzuje się odpornością na mączniaka, rdzę jęczmienia oraz inne choroby, co znacząco obniża ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych roślin w trakcie wzrostu. Dodatkowo, ta odmiana ma średnią odporność na wyleganie, co oznacza, że jest mniej podatna na przewracanie się i łamanie pod wpływem wiatru i deszczu prowadzi do spadku plonu i jakości ziarna.
Dzięki tym cechom, KWS Premis jest szczególnie polecany w uprawach, gdzie stabilność i bezpieczeństwo zbiorów mają kluczowe znaczenie, zarówno w produkcji paszowej, jak i w mieszanych systemach upraw.
Tilmor – 2-rzędowy jęczmień jary o wysokim potencjale plonowania
Tilmor to 2-rzędowy jęczmień paszowy, który wyróżnia się wysokim i stabilnym potencjałem plonowania. Odmiana ta ma wyjątkową zdolność adaptacji do zmiennych warunków pogodowych, co sprawia, że dobrze radzi sobie szczególnie w suchych latach, gdzie inne odmiany mogą mieć trudności z uzyskaniem optymalnych plonów.
Tilmor charakteryzuje się również równomiernym dojrzewaniem ziarna, co pozytywnie wpływa na jego jakość. Równomierne dojrzewanie sprawia, że zbiory są łatwiejsze i bardziej przewidywalne, a plony są wyższej jakości, co jest szczególnie ważne w produkcji paszowej, gdzie wymagana jest jednolita jakość surowca.
Dzięki swojej odporności na choroby oraz zdolności do radzenia sobie w trudnych warunkach atmosferycznych, Tilmor to odmiana idealna do upraw w mniej sprzyjających latach oraz na stanowiskach, gdzie inne odmiany mogą mieć trudności z uzyskaniem stabilnych plonów.
Terminy siewu – wykorzystanie wilgoci i krzewienie
Wczesny siew zbóż jarych umożliwia wykorzystanie pozimowej wilgoci, a także wydłuża okres krzewienia, co bezpośrednio wpływa na liczbę kłosów i plon. Warto pamiętać, że każde opóźnienie siewu o 7-10 dni może obniżyć plon o 5 do 10%.
- Pszenica jara: Optymalny termin siewu to od końca marca do połowy kwietnia, zależnie od regionu oraz typu gleby.
- Jęczmień jary: Należy siać od połowy do końca marca, gdy gleba jest przeschnięta i ogrzana do 5-6°C. W przypadku gleb lekkich możliwy jest nieco wcześniejszy siew.
Opóźnienia w siewie, szczególnie w przypadku pszenicy jarej, mogą znacząco wpłynąć na obniżenie plonów.
Normy wysiewu – dopasowanie do gatunku i warunków siewu
Norma wysiewu powinna być dostosowana do masy tysiąca ziaren (MTZ), zdolności krzewienia oraz warunków siewu. Zasadą ogólną jest, że im późniejszy siew lub słabsze stanowisko, tym wyższa powinna być obsada.
Pszenica jara (KWS Dorium)
- Wczesny siew: 400-450 ziaren/m² (170-210 kg/ha).
- Opóźniony siew: do 500 ziaren/m² (210-230 kg/ha).
Jęczmień jary (KWS Premis)
- Optymalny termin siewu: 260-300 nasion/m² (150-180 kg/ha).
- Późny siew: do 360 nasion/m².
Jęczmień jary (Tilmor)
- Zalecana obsada: 280-300 nasion/m² (140-150 kg/ha).
Zbyt gęsty siew może prowadzić do zwiększenia presji chorób i ryzyka wylegania, zwłaszcza w przypadku odmian o intensywnym typie wzrostu.
Znaczenie stanowiska i nawożenia
Zboża jare są w szczególności wrażliwe na niedobory składników pokarmowych w początkowej fazie rozwoju. Warto zatem zadbać o odpowiednie nawożenie, szczególnie fosforem i potasem, które należy stosować przedsiewnie. Azot w dawce startowej (40-60 kg N/ha) warto zastosować w formie szybko dostępnej, np. saletry amonowej.
Na stanowiskach uproszczonych lub po roślinach o dużym poborze azotu warto rozważyć stosowanie biostymulatorów i preparatów mikrobiologicznych, które wspierają równomierne wschody i poprawiają wykorzystanie składników pokarmowych.
Efekty prawidłowego doboru i siewu
Odpowiedni dobór odmiany, termin siewu oraz norma wysiewu przekładają się na:
- Wyrównane wschody i stabilną obsadę roślin.
- Wysoką jakość ziarna i dużą masę ziarna.
- Mniejsze ryzyko wylegania.
- Lepsze wykorzystanie nawożenia i wilgoci.
- Niższe nasilenie chorób podstawy źdźbła i liści.
Podsumowanie
Uprawa pszenicy jarej i jęczmienia jarego w 2026 roku będzie zależała od właściwego doboru odmian, precyzyjnego terminu siewu oraz dopasowanej normy wysiewu. Kluczem do sukcesu jest również odpowiednie nawożenie i dbałość o optymalne warunki glebowe. Odpowiednie połączenie tych wszystkich elementów zapewni wysokie plony, zdrowe rośliny oraz stabilną jakość plonów w trudnych warunkach pogodowych.
Zajmuję się tematami, które wykraczają poza sam siew – koncentruję się na tym, jak optymalizować plonowanie poprzez właściwe nawożenie, ochronę roślin i dobór technologii uprawy. Interesują mnie nie tylko odmiany zbóż, ale cały system produkcji roślinnej, który prowadzi do stabilnych, pewnych zbiorów – nawet w sezonach pełnych wyzwań.
Na blogu Lechpolu dzielę się praktycznymi wskazówkami i aktualną wiedzą – od działania regulatorów wzrostu, przez skuteczne zabiegi jesienne, po wybór odpowiednich mikroorganizmów glebowych. Piszę tak, by informacje z artykułu można było wdrożyć w gospodarstwie już następnego dnia.
Rolnictwo się zmienia – a moją rolą jest pomóc zrozumieć, które zmiany mają realną wartość.