rzepak_ozimy_nawozenie_fosforem_dolistnie

Czas na perfekcyjne rozwinięty łan rzepaku już jesienią!

Fosfor to jeden z kluczowych makroelementów niezbędnych do prawidłowego budowania fundament pod przyszły plon rzepaku jesienią. Odpowiada za prawidłowe rozwój systemu korzeniowego, a dobrze rozwinięty system korzeniowy zapewnia lepszą zimotrwałość roślin, a także dostępność wody i składników pokarmowych, przez co rośliny są lepiej odżywione i mniej wrażliwe na suszę.

Warto pamiętać, że przyswajalność fosforu jest zależna od uregulowanego pH. W środowisku kwaśnym lub zasadowym fosfor przechodzi w formy nierozpuszczalne i nie przyswajalne, których rośliny nie są w stanie pobrać. Dlatego z uwagą należy podejść do wyboru nawozu fosforowego. Te słabo rozpuszczalne nie są zalecane pod rzepak, gdyż spowolnione uwalnianie z nich fosforu może doprowadzić do poważnych niedoborów tego składnika w roślinie. Również obniżającą się jesienią temperatury wpływa na słabsze pobieranie fosforu. Decydując się na dolistne nawożenie fosforem, warto pamiętać iż współczynnik wykorzystania fosforu z nawozów doglebowych jest dużo niższy niż w przypadku potasu i azotu. Jest on tym niższy im pH gleby jest dalsze od optymalnego.

Ograniczenie pobierania fosforu skutkuje pojawianiem się fizjologicznych objawów niedoboru, które uwidaczniające się poprzez zahamowanie wzrostu i rozwoju, charakterystyczne przebarwienie się blaszki liściowej oraz obniżenie odporności na mróz i zwiększenie podatności na choroby. Istotne jest więc, aby w strategii nawożenia rzepaku ozimego uwzględnić pozakorzeniowe nawożenie roślin tym makroskładnikiem. PERFEKTPHOS to efektywne wykorzystanie fosforu w warunkach stresowych oraz szybsze pobieranie przez roślinę. W przypadku rzepaku ozimego dokarmianie dolistne fosforem uważa się jako podstawowy zabieg agrotechniczny. PERFEKTPHOS wpływa na stymulacje rozwoju systemu korzeniowego i szyjki korzeniowej. Wspomaga również gromadzenie substancji zapasowych oraz zwiększa odporność rzepaku na wymarzanie i inne stresy. Wysoka koncentracja fosfor w formie polifosoranu amony zawartego w PERFEKTPHOS zapewnia stabilność tego składnika oraz lepsze jego pobieranie przez roślinę.

PERFEKTPHOS
składnikzawartość [%]
azot całkowity (N)10
azot amonowy (N-NH4)10
pięciotlenek fosforu (P2O5)40
tlenek potasu (K2O)10

ZAPAMIĘTAJ! Fosfor to makroskładnik, którego rola w prawidłowym jesiennym rozwoju rzepaku jest nie do przecenienia. Prawidłowy rozwój systemu korzeniowego i prawidłowe pobieranie innych składników pokarmowych – to zadania dla fosforu. Fosfor razem z mikroskładnikami pełni kluczową rolę w tworzeniu rozety rzepaku i jego przezimowaniu. Warto wiedzieć, że wszelkie błędy  i zaniechania, które zostaną popełnione w jesiennym nawożeniu rzepaku są już nie do nadrobienia wiosną.

uprawatermin zabiegudawka zalecana [l/ha]
kukurydzafaza 4-6 liści2-4
7-10 dni po pierwszym zabiegu2-4
rzepakjesienią: faza 4-7 liści2-4
wiosną: po ruszeniu wegetacji2-4
burak cukrowyfaza 4-6 liści3-5
przed zakryciem międzyrzędzi3-5
ziemniakprzed kwitnieniem2x3
zbożajesienią: początek krzewienia2-4
wiosną: do fazy kłoszenia2-4
warzywa gruntowe2-3 tyg. po wschodach4-8
2 opryski co 10-14 dni4-8
rośliny strączkoweprzed kwitnieniem3-4
po kwitnieniu3-4
rzepak_ozimy_system_korzeniowy_nawozenie_dolistne

3 formy azotu – nie z przypadku, lecz rozsądku

Azot to główny składnik pokarmowy, który jest odpowiedzialny za prawidłowe przygotowanie rzepaku do zimy. Jednak jesienią należy nawozić nim z umiarem i unikać przenawożenia tym składnikiem. Zbyt duże ilość azotu w okresie jesiennym powoduje przyspieszony wzrost roślin, wybujałość i wyniosły pąka wierzchołkowy, a z kolei w przypadku niedoboru tego makroskładnika rośliny nie osiągają odpowiedniej fazy rozwojowej przed zimowaniem.

Perfekcyjnym rozwiązaniem jest PERFEKTMAKRO, który zawiera 3 formy azotu, dzięki czemu nie przyspiesza wzrostu rośliny, zapobiega nadmiernemu „wybujaniu” łanu. Takie łany zwykle wyczerpują azot z gleby, a przy długiej wegetacji jesiennej można obserwować nadmierne rozcieńczenie tego składnika w roślinach, co ujemnie wpływa na proces tworzenia zawiązków plonotwórczych. PERFEKTMAKRO to optymalne wyniesienia pąka wierzchołkowego rzepaku, zmniejszenie zawartość wody w roślinie, co za tym idzie – zwiększenie mrozoodporności.  Warto pamiętać, aby nawożenie dolistne azotem połączyć z nawożeniem innymi ważnymi makro- i mikroskładnikami. Gdyż słabo rozwinięte rośliny posiadają również słaby system korzeniowy, a co za tym idzie wymagają wspomagania wszystkimi składnikami pokarmowymi.

PERFEKTMAKRO
składnikzawartość [%]
azot całkowity (N)20
azot azotanowy (N-NO3)3,7
azot amonowy (N-NH4)2,0
azot amidowy (N-NH2)14,3
pięciotlenek fosforu (P2O5)20
tlenek potasu (K2O)20
bor (B)0,03
miedź (Cu)0,03
żelazo (Fe)0,1
mangan (Mn)
0,1
molibden (Mo)0,01
cynk (Zn)0,05

PERFEKTMAKRO to wyjątkowy nawóz, którego siłą skuteczności jest formuła synergii makro- i mikroskładników. Efekt synergii to działanie grupowe, które jest wielokrotnie skuteczniejsze niż działanie pojedynczych składników. Odpowiednio skomponowana zawartość mikroskładników w nawozie PERFEKTMAKRO poprawia kondycję i wigor rzepaków. Nawożenie dolistne PERFEKTMAKRO stosujemy szczególnie w sytuacji, kiedy pojawią się na rzepaku objawy niedoboru oraz kiedy w łanie obserwujemy rośliny nierówne ze słabym tempem wzrostu. Nawożenie dolistne PERFEKTMAKRO ma pierwszeństwo w sytuacji, gdy objawy niedoboru występują w późniejszym okresie jesiennej wegetacji rzepaku. Wówczas wskazane są szybko dostępne makro- i mikroskładniki, które z jednej strony korzystnie wpływa na odżywienie roślin, a z drugiej nie stanowi zagrożenie dla prawidłowego ich przygotowania do zimy.

ZAPAMIĘTAJ! Tylko rośliny odpowiednio rozwinięte, zdrowe i prawidłowo odżywione (zarówno makro-  i mikroskładnikami) są wstanie dobrze przezimować i wykształcić wiosną dostateczną liczbę rozgałęzień, kwiatów i łuszczyn, a więc zapewnić satysfakcjonujący plon nasion.

uprawatermin zabiegudawka zalecana [kg/ha]
zbożajesienią: od fazy 3 liści2-3
wiosną: pełnia krzewienia2-3
strzelanie w źdźbło2-3
rzepakjesienią: faza 4-6 liści2-4
wiosną: po ruszeniu wegetacji3
faza zielonego pąka2-3
buraki cukrowefaza 4-6 liści3
przed zwarciem międzyrzędzi3
kukurydzafaza 5-6 liści3-4
ziemniakiprzed kwitnieniem 2 zabiegi2-4
słonecznikfaza 4-6 liści2
owoce ziarnkowepo kwitnieniu2-3
owoce pestkowepo kwitnieniu2-4
owoce jagodoweprzed kwitnieniem, po kwitnieniu oraz po zbiorach3-4
truskawkiprzed kwitnieniem i po owocowaniu2-5
pomidorypo wysadzeniu do gruntu2-5
słodka paprykapo wysadzeniu do gruntu2-5
warzywa kapustnepo wysadzeniu rozsady3-5
warzywa korzenioweod 10 liści3-5
warzywa cebuloweod 6 liści2-4
nawożenie_dolistne_w_rzepaku

Zadbaj o perfekcyjne odżywienie rzepaku ozimego z Linią Perfekt

Perfekcyjnie odżywiony rzepaku w okresie jesiennym i jego prawidłowy rozwój to klucz do wysokiego poziomu plonowania i jego zimotrwałości. Dlaczego to jest takie ważne? Prawidłowo odżywiony rzepak, to prawidłowo zbudowany fundament pod przyszły plon, a także dobra zimotrwałością. Stąd też, co roku plantatorzy poszukują nowych rozwiązań w nawożeniu rzepaku ozimego. Związane jest to z nasilającym się występowaniem niekorzystnych zjawisk pogodowych w trakcie jesiennej wegetacji i zimowania, które często powodują znaczne straty. Trzeba zaznaczyć, że potencjalny plon i przygotowanie do bezpiecznego zimowania są w dużej mierze zależne od właściwego pokroju rzepaku przed zimą. Krótkie dni i spadki temperatur, to tylko jedne z wielu czynników ograniczających dostępność składników pokarmowych z gleby i tym samym zakłócające prawidłowy rozwój rzepaku.  Prawidłowo odżywiony rzepak przed zimą znajduje się w fazie rozwojowej – co najmniej 8-10 liści (odpowiednio duża masa wegetatywna), o szyjka korzeniowa osiąga grubość 0,8-1 cm.

PERFEKTMIKRO
PERFEKTPHOS
PERFEKTCaN
PERFEKTMAKRO
FYLLOTON

Jesienny rozwój rzepaku zależy od szeregu czynników, jednak jednym z najważniejszym jest odpowiednie nawożenie makro- i mikroskładnikami. W tym miejscu warto przypomnieć, że rzepak ozimy zalicza się do roślin o bardzo dużych potrzebach pokarmowych. Przyjmuje się, że przy plonie nasion na poziomie 4 t/ha pobiera on średnio: 240 kg N, 120 kg P2O5, 320 kg K2O, 32 kg Mg i 60 kg S oraz znaczne ilości mikroelementów. Oczywiście tylko część tego pobrania przypada na jesień.

Czy warto stosować nawozy dolistne jesienią?

Nawozy dolistne z Linii Perfekt stosowane w okresie jesiennym stymulują prawidłowe wykształcenie ważnych elementów struktury plonu i przezimowanie rzepaku.

  • poprawiają zdrowotność roślin
  • zwiększają odporność na stresy
  • zaopatrują w składniki pokarmowe niezależnie od czynników glebowych i atmosferycznych
  • wpływają na właściwy pokrój rzepaku przed zimą
  • stymulują gromadzenie zapasów w systemie korzeniowym i częściach nadziemnych
  • zwiększają mrozoodporność
  • poprawiają zimotrwałość

Stąd kluczowym elementem technologii uprawy rzepaku ozimego jest jego właściwe nawożenie w okresie jesiennym i przygotowanie roślin do zimy. Nawozy dolistne z Linii Perfekt cechuje wysoka koncentracja makro- i mikroskładników dopasowanych do wymagań fizjologicznych rzepaku. Nasze nawozy oparte są o najnowsze rozwiązania nauki i technologii, w szczególności wysokiej klasy chelatów – EDTA, IDHA. Dzięki czemu nasze nawozy są produktami sprawdzonymi i skutecznymi. Zawarte w nawozach mikro- i makroelementy wspomagają rozwój roślin, przeciwdziałają uszkodzeniom mrozowym i poprawiają zimotrwałość, stymulują rozwój systemu korzeniowego, zawierają azot, który nie powoduje nadmiernego wzrostu jesienią, a wiosną zwiększa odporność na stres. Nawożenie dolistne rzepaku jest szczególnie ważne w warunkach stresowych, kiedy występują okresowe zahamowania pobierania składników pokarmowych przez system korzeniowy.

Linia Perfekt

3xP jesienią:

– perfekcyjnie hartuje rzepak

– poprawia zdrowotność i kondycję rzepaku

– precyzyjnie wspomaga rozwój pędów bocznych i organów generatywnych

– przegotowuje rzepak do lepszego zimowania

– przyspiesza regenerację roślin wiosną

ZAPAMIĘTAJ! W okresie jesiennej wegetacji rzepaku należy zadbać o właściwe zahartowane roślin i ich optymalny rozwój, gdyż w tym okresie rzepak programuje swój plon – formowane są zawiązki pędów i kwiatostanów.

rzepak_ozimy_lechpol_pelnia_kwitnienia

Najważniejsze zagadnienia z agrotechniki rzepaku

Optymalny termin siewu
Termin siewu rzepaku jest pierwszym i bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na finalny plon nasion. Decyduje o rozwoju systemu korzeniowego oraz szyjki korzeniowej, które w późniejszych etapach rozwoju są źródłem składników pokarmowych oraz energii. W okresie rozwoju jesiennego rośiny potrzebują właściwej sumy temperatur, długości dnia oraz miejsca rozwoju, aby w odpowiedniej fazie rozwojowej (8-10 liści) wejść w proces zimowania. Optymalny termin siewu rzepaku ozimego różni się w zależności od regionu uprawy w Polsce:

Prawidłowa obsada roślin
Dla osiągnięcia wysokich plonów rzepaku ozimego zakłada się, że obsada po wschodach powinna mieścić się w przedziale 30-40 roślin/m2, uwględniając optymalne nawożenie makro- i mikroelementowe oraz prawidłową agrotechnikę.

  • Odmiany populacyjne: 60 roślin/m2
  • Odmiany hybrydowe: 40 roślin/m2

Obsada roślin jest ściśle skorelowana z późniejszym etapem budowania rozgałęzień bocznych oraz stopniem porażenia roślin przez choroby grzybowe. Należy dążyć do optymalnego stosunku pomiędzy wysokością plonowania roślin a obsadą na m2. Warto pamiętać, że rośliny rzepaku budują sielniejsze rozgałęzienia przy mniejszej obsadzie. Zadbanie o optymalny termin i normę wysiewu wpływa bezpośrednio na prawidłową architekturę łanu, a w konsekwencji na wysoki plon.

Nawożenie oraz ochrona rzepaku
Oprócz podstawowego nawożenia makroelementowego oraz ochrony chemicznej bardzo istotnym elementem innowacyjnej agrotechniki rzepaku jest stosowanie dolistnych mikroelementowych nawozów płynnych oraz preparatów o działaniu biostymulacyjnym. Doskonałym rozwiązaniem jest nowoczesy preparat z gamy produktów Linia Perfekt – Perfektmikro, który stanowi uniwersalny, w pełni schelatyzowany nawóz dolistny. W połączeniu z Basfoliarem® 2.0 36 Extra, Soluborem DF oraz chelatami IDHA: Adob® 2.0 Mn, Adob® 2.0 Zn, Adob® 2.0 Cu w odpowiednich dawkach pokrywa pełne zapotrzebowanie na mikroelementy w uprawie rzepaku.

Środek o działaniu biostymulującym Fylloton to preparat składający się z 19 aminokwasów pochodzenia roślinnego, które w sytuacjach stresowych dostarczają roślinom energię do szybkiej regenracji, co skutecznie pozwala zniwelować potencjalne straty w plonie. Ponadto Fylloton badany jest pod kątem wydzielania lotnych związków organicznych (ang. Volatile Organic Compounds) przez rośliny po jego aplikacji. Celem badań jest stworzenie nowoczesnej technologii ochrony insektycydowej rzepaku w ramach integrowanej ochrony roślin, opartej na preparatach pochodzenia biologicznego.

Wybór odpowiedniej odmiany
Obecnie na ryku nasion jest zarejstrowanych ponad 100 różnych odmian rzepaku ozimego, głównie hodowli zagranicznych. Do roku 2007 w Krajowym Rejstrze Odmian dominowały odmiany populacyjne, natomiast ostatnie lata to zdecydowanie rosnące tendencje oraz ogromny postęp hodowlany wśród odmian hybrydowych. Mając do wyboru tak szeroką paletę wariantów, trudno jest podjąć decyzję i mieć pewność właściwego wyboru. Dlatego tak niezbędne są badania i wyniki porejestrowych doświadczeń odmianowych i rolniczych dla poszczególnych województw. Ważna jest również rola firm dystrybucyjnych, dla których nasiennictwo i fachowe doradztwo jest pasją, i które podejmują trud testowania odmian będących w ich ofercie w licznych doświadczeniach łanowych. Wyniki tych badań stanowią doskonałe źródło informacji znacznie ułatwiającej wybór optymalnej odmiany dla danej lokalizacji.

Dokonując wyboru odmiany, należy zwrócić uwagę na następujące parametry:

  • rozwój jesienny – intensywny i równomierny rozwój jesienny, bez tendencji do “strzelania w pęd główny”
  • rozwój wiosenny – późniejsze ruszanie roślin po zimie niweluje ryzyko “powracających” przymrozków
  • kwitnienie – późniejsze kwitnienie niweluje ryzyko wczesnowiosennych przymrozków
  • odporność na pękanie łuszczyn i osypywanie się nasion – powtarzające się w ostatnich latach liczne gradobicia w okresie pełej dojrzałości technologicznej rzepaku sprawiły, że jest to obecnie bardzo pożądana cecha.
  • zbiór – najwyższą jakość zbieranych nasion zapewniają odmiany, które osiągają wczesny lub średnio wczesny termin dojrzałości technologicznej.
nawozenia_kukurydzy_lechpol

Podstawowe zasady nawożenia kukurydzy

Sukces w uprawie kukurydzy wyrażający się wysokimi plonami ziarna, zależy w znacznym stopniu od przestrzegania podstawowych zasad prawidłowej agrotechniki. Do najważniejszych zalicza się wybór i przygotowanie stanowiska oraz nawożenie mineralne.

Kukurydza ze względu na wysoką produkcję biomasy oraz dużą koncentracje w niej składników mineralnych zaliczana jest do roślin o wysokich wymaganiach pokarmowych. Potrzeby pokarmowe tej rośliny są duże zarówno względem makroelementów: N, P, K, Mg jak i mikroelementów głównie Zn i B.

Zadaniem rolnika jest stworzenie optymalnych warunków do pobierania składników pokarmowych, poczynając od wyboru stanowiska o uregulowanym odczynie i przynajmniej średniej zasobności w przyswajalne formy fosforu i potasu, a kończąc na prawidłowym przygotowaniu gleby pod uprawę tej rośliny. Błędy agrotechniczne popełnione przed siewem kukurydzy będą zmniejszały szanse efektywnego wykorzystania zastosowanych nawozów, a w konsekwencji uzyskanie założonego plonu. Rolnik dysponuje szerokim wachlarzem możliwości przeciwdziałania niekorzystnym warunkom fizycznym (zła struktura gleby) i chemicznym (niska zawartość składników pokarmowych) ograniczającym wzrost..

Optymalne warunki do wschodów i rozwoju kukurydzy istnieją wtedy, gdy wysiane nasiona stykają się od dołu z wilgotną, niewzruszoną przez uprawę warstwą gleby, a z wierzchu są przykryte gruzełkowatą, spulchnioną, ale nierozpyloną warstwą nagrzanej roli, zapewniającą dobry dostęp do nasion powietrza. Nadmiernie rozdrobniona i rozpylona gleba w razie wystąpienia opadów po siewie może zaskorupić się, co utrudni wschody. Popełnione błędy agrotechniczne w sposobie uprawy mogą spowodować opóźnienia i nierównomierne wschody. O powodzeniu w uprawie kukurydzy decyduje stopień wykorzystania jej potencjału plonotwórczego w danych warunkach siedliskowych, o którym w dużym stopniu decyduje nawożenie. Współczesne podejście do nawożenia wymaga zbilansowania składników zarówno pierwszo, drugoplanowych oraz mikroelementów. Podstawowe zasady poprawnej technologii nawożenia kukurydzy powinny uwzględniać następujące elementy:

  • krytyczne fazy wzrostu i pobierania składników pokarmowych;
  • stanowisko, (odczyn i zasobność gleby w składniki pokarmowe, przedplon);
  • nawóz pozwalający efektywnie wykorzystać potencjał plonotwórczy roślin;
  • termin i technikę aplikacji nawozu.

Faza największego pobierania składników pokarmowych przez kukurydzę rozpoczyna się od fazy 6/8 liścia, czyli przypada na stadium wytwarzania przez roślinę łodygi. W tym okresie prawidłowy wzrost rośliny wymaga zarówno dostatecznego uwilgotnienia gleby, jak i dużej dostępności składników pokarmowych, zwłaszcza potasu i azotu.
Maksymalne pobieranie głównych składników pokarmowych jest zróżnicowane i przypada na następujące fazy:

  • potas – 7/8 tydzień po wschodach;
  • azot – 7/9 tydzień po wschodach;
  • fosfor – 9/11 tydzień po wschodach.

Aby poprawnie oszacować dawki składników w formie nawozów mineralnych oprócz założonego plonu i jednostkowego pobrania składników (tabela 1), niezbędne jest uwzględnienie innych źródeł dopływu składników do gleby takich jak: obornik stosowany w roku uprawy, bądź w latach poprzedzających oraz resztki roślinne przyorane po zbiorze przedplonów. Odrębnego podejścia wymaga bilansowanie składników mineralnych w zależności od kierunku użytkowania kukurydzy oraz uprawy tej rośliny w monokulturze.

Przy uprawie na kiszonkę znaczna masa składników zostaje wyniesiona z pola. W takiej sytuacji rolnik powinien bezwzględnie zwiększyć częstotliwość przeprowadzanych analiz zasobności gleby. Istnieje, bowiem duże niebezpieczeństwo szybkiego spadku zasobności gleby. Natomiast przy uprawie kukurydzy na ziarno znaczna część składników zawartych w resztkach pożniwnych pozostaje na polu i staje się potencjalnym źródłem składników pokarmowych dla rośliny następczej.

Fosfor i potas
Spośród roślin uprawnych w klimacie umiarkowanym kukurydza wykazuje największą reakcję na nawożenie fosforem. Roślina ta jako gatunek ciepłolubny charakteryzuje się dużą wrażliwość na niskie temperatury, co przejawia się zmniejszonym pobieraniem fosforu w okresie wczesnej wiosny. Pobieranie fosforu przez rośliny zależy od szeregu czynników glebowych (odczyn gleby, woda, dostępność tlenu), środowiskowych (temperatura powietrza i gleby) oraz aktywności rośliny.

Niedobór tlenu w glebie spowodowany jej zagęszczeniem lub nadmiernymi opadami może być przyczyną zakłócenia pobierania fosforu, w konsekwencji zahamowania jej wzrostu (fot. 1). Innym czynnikiem zakłócającym pobieranie fosforu szczególnie we wczesnych fazach rozwoju jest temperatura. Wpływ niskiej temperatury na dostępność P glebowego dla roślin wynika z:

  • mniejszego tempa mineralizacji fosforu organicznego;
  • mniejszej aktywności mikroorganizmów biorących udział w udostępnianiu fosforu dla roślin uprawnych;
  • zwolnionego metabolizmu rośliny (mniejsza intensywność procesów związanych do dostarczaniem tlenu, słabiej rozwinięty system korzeniowy);
  • większej lepkości wody, co redukuje szybkość dyfuzji, zmniejszając ilość fosforu dopływającego do powierzchni korzenia;
  • mniejszej rozpuszczalności mineralnych związków fosforu.

Najlepszym rozwiązaniem zmniejszenia wpływu niekorzystnego oddziaływania warunków atmosferycznych na kukurydzę, jest zwiększenie stężenia fosforu w roztworze glebowym w celu umożliwienia jego pobierania. Efekt ten można uzyskać w dwojaki sposób, stosując nawożenie zlokalizowane, które wykonuje się łącznie z siewem nasion lub poprzez zastosowanie fosforu w postaci nawozu płynnego. W pierwszym rozwiązaniu nawóz umieszczony jest w odległości około 5 cm od nasion, aby nie zakłócić wschodów roślin. Rozwijające się siewki kukurydzy niezależnie od warunków pogodowych mają do dyspozycji wysokie stężenie składnika pokarmowego.

Szczególnie dobre efekty daje zlokalizowane nawożenie kukurydzy fosforanem amonu, który oprócz fosforu zawiera azot w formie amonowej (N-NH4), która sprzyja pobieraniu tego składnika. Ponadto należy nadmienić, że zlokalizowane nawożenie zwiększa wykorzystanie fosforu z gleby, co poprawia efektywność nawożenia. Szczególnie zalecane jest przy siewach bezpośrednich, ponieważ w tej technologii nie ma innej możliwości dostarczenia nawozu w głąb gleby. Wymieniona technika aplikacji rzadko praktykowana jest w gospodarstwach mniejszych ze względu na brak posiadanego sprzętu.

Fosfor generalnie jest mało ruchliwy, słabo przemieszcza się w profilu glebowym, a więc zabiegi prowadzące do umieszczenia składnika w strefie podatnej na wysychanie (wierzchnia warstwa gleby) czyni go mało dostępnym uprawianej roślinie. Z tego też względu najbardziej optymalny termin stosowania nawozów fosforowych i potasowych przypada na okres po zbiorze przedplonu, a więc przed podorywką, czy też orką siewną. Alternatywnym rozwiązaniem dostarczenia łatwo dostępnego fosforu jest zastosowanie części dawki fosfor w formie nawozu płynnego (polifosforan amonu o składzie 10:34)).

Nawóz zastosowany w formie roztworu ma szeroki kontakt z glebą w strefie ukorzenienia się rośliny, co w znacznym stopniu zwiększa wykorzystanie fosforu niezależnie od sposobu użytkowania roślin. Technikę nawożenia fosforem w dużym stopniu określa dobór nawozów fosforowych, azotowych, a także dopuszczalny zakres odczynu gleby. Jednym ze sposobów zwiększenia dostępności fosforu dla kukurydzy jest utrzymywanie odczynu gleby na pograniczu lekko-kwaśnym i obojętnym (najlepiej 6,0-6,8). W tym zakresie odczynu fosfor znajduje się w glebie w formie najłatwiej dostępnej dla rośliny. Przy doprowadzeniu gleby do takiego zakresu odczynu rodzaj nawozu fosforowego nie odgrywa większej roli.

Składnikiem pobieranym w największych ilościach przez kukurydzę jest potas (K). Pierwiastek ten pełni w roślinie szereg funkcji, ale szczególnej uwagi wymagają dwie tj.: gospodarka azotem oraz gospodarka wodna. Rośliny dobrze odżywione potasem efektywnej gospodarują azotem, a w latach suchych wykazują zwiększoną odporności na stres wodny. Dostatecznie wysoka zasobność gleb w K pozwala roślinie efektywnie gospodarować wodą, co ma istotny wpływ na procesy kwitnienia i zawiązywania ziarniaków. Rodzaj nawozu potasowego nie ma większego znaczenia w technologii nawożenia kukurydzy. Sól potasowa jest nawozem wskazanym do uzupełniania zarówno rezerw potasu w glebie oraz bieżącego zapotrzebowania kukurydzy na ten pierwiastek.

Azot
Określenie dawki w uprawie kukurydzy nie jest łatwe, gdyż jak dotąd nie opracowano prostych i jednoznacznych metod. Godnym zaleceniem jest metoda stosowana we Francji, która opiera się na założeniu, że dawka azotu nie powinna przekroczyć 0,2 spodziewanego plonu ziarna. Przykładowo przy średnim plonie w Polsce wynoszącym około 6t/ha ziarna – dawka azotu wynosiłaby nie więcej, niż 120 kg N/ha. Plony zbliżone do potencjalnych, czyli na poziomie 10 t/ha ziarna wymagałyby zastosowania dawki 200 kg N/ha. Liczne badania krajowe jednoznacznie wykazały, że reakcja plonotwórcza kukurydzy na dawki azotu powyżej 150 kg/ha jest niewielka.

Zbyt duża dawka azotu prowadzi do nadmiernej masy wegetatywnej o zbyt dużej masie liści i słabych łodygach, a tym samym zwiększonej podatności na wyleganie. Rośliny przenawożone azotem później osiągają fazę kwitnienia, wolniej dojrzewają, co w konsekwencji prowadzi do spadku plonu ziarna. Zatem, wzrostu plonu ziarna należy poszukiwać na drodze zwiększania efektywności zastosowanego azotu, gdyż jest to także sposób na zwiększenie plonu białka i wartości kiszonki. W początkowych fazach rozwoju kukurydzy wskazane jest wprowadzenie do gleby nawozów o zakwaszającym działaniu, najlepiej z jednoczesnym połączeniu z fosforem. Warunki te spełniają fosforany amonu oraz klasyczne nawozy azotowe takie jak mocznik i ewentualnie siarczan amonu. W przypadku tych dwóch ostatnich nawozów należy je zastosować możliwie jak najwcześniej (co najmniej na dwa tygodnie przed siewem), gdyż zachodzi realne niebezpieczeństwo zakłócenia wschodów. Dawka składników wprowadzona do gleby w tej grupie nawozów nie powinna przekroczyć 2/3 całkowitej dawki azotu. Drugą grupę stanowią wolnodziałające nawozy azotowe typu saletrzak, saletra wapniowo-amonowa (CAN 27), czy też szybko działająca saletra amonowa.

Przy stosowaniu tej grupy nawozów można jednorazowo wprowadzić do gleby całą oszacowaną dla kukurydzy dawkę składnika. Jednakże bardziej wskazane byłoby także nie przekraczać 2/3 dawki całkowitej. Pozostałą część azotu, czyli około 1/3 dawki całkowitej najlepiej zastosować tuż przed wejściem roślin w fazę 6-tego liścia (optymalny termin od 5 do 7 liścia). W tym to terminie w nawożeniu azotem powinno preferować się formy szybkodziałające, a więc saletrę amonową, a zwłaszcza saletrę wapniową. Ten ostatni nawozów bardzo korzystnie działa na pobieranie przez roślinę magnezu. W latach wilgotnych, czy też mokrych druga dawkę azotu można zmniejszyć o połowę, lecz wówczas także należy preferować formy saletrzane. Niedobór azotu w roślinie i glebie prowadzi do destrukcji chlorofilu w liściach (fot. 2), powodując tym samym skrócenie okresu asymilacji dwutlenku węgla, a ostatecznie plonu ziarna
Ważnym plonotwórczo, lecz niestety zaniedbanym przez producentów kukurydzy i to niezależnie od kierunku produkcji, składnikiem uprawie tej rośliny jest magnez. Funkcje plonotwórcze magnezu można sprowadzić do trzech:

  • dostarczenia konsumentom ziarna samego magnezu,
  • szybszym przyrostom biomasy rośliny w krytycznych fazach wzrostu,
  • zwiększeniem ilości i jakości białka w ziarnie

Ogólne zasady nawożenia magnezem sprowadzają się do uzupełnienia rezerw składnika w glebie do poziomu co najmniej 5 – 6 mg Mg/100 g gleby. Po osiągnięciu tego poziomu dawka podstawowa magnezu powinna równoważyć potrzeby pokarmowe rośliny dla założonego plonu. W przypadku gleb o uregulowanym odczynie oraz niskiej i średniej zasobności w magnez zaleca się aplikację kizerytu przynajmniej 2 tygodnie przed siewem kukurydzy.

Mikroskładniki
Spośród roślin uprawnych kukurydza zaliczana jest do najbardziej wrażliwych roślin na niedobór cynku. Deficyt tego składnika powoduje zaburzenia w rozwoju generatywnym roślin w wyniku, czego roślina reaguje opóźnieniem terminu wyrzucania wiech i kwitnienia. Niedobór cynku w wysoko-produkcyjnym łanie kukurydzy może być przyczyną utraty plonu ziarna rzędu 10%-15%.

Dokładne określenie dawki nawozów mikroelementowych jest zadaniem bardzo trudnym, gdyż wynika to z jednej strony z małych ilość pobieranych składników, a z drugiej strony niskiego wykorzystania składnika z nawozów aplikowanych doglebowo. Dlatego zwykle przy nawożeniu doglebowym zaleca się kilkukrotnie większą ilość składnika niż wynika z pobrania. Stosując cynk doglebowo pod kukurydze zaleca się dawkę 4 – 10 kg Zn/ha. Drugim sposobem zabezpieczenia potrzeb względem cynku jest dolistne dokarmienie roślin. Dawka składnika w ilości od 0,5 do 1,5 kg Zn/ha powinna pokryć potrzeby rośliny w fazie krytycznej. Optymalny termin nawożenia cynkiem przypada na wczesne fazy rozwojowe kukurydzy.

Uwzględniając fakt, że kukurydza intensywny okres pobierania składników pokarmowych rozpoczyna od fazy 6-8 liści, wskazane jest, aby najpóźniej do tego terminu była prawidłowo odżywiona cynkiem, gdyż tylko wówczas będzie mogła efektywnie przetwarzać pobrane składniki w plon. Drugim istotnym mikroskładnikiem w technologii nawożenia kukurydzy jest bor. Znaczenie tego składnika wynika nie tylko z niezbędności dla rośliny (zawiązywanie ziarniaków), lecz także z bardzo niskiej zasobności gleb w ten pierwiastek. Dawka boru stosowana w kukurydzy jest znacznie mniejsza niż typowych roślin borolubnych (buraki, rzepak) a zastosowana dolistnie powinna zawierać się w zakresie 0,1 – 0,5 kg B/ha. Kolejnym ważnym mikroskładnikiem dla kukurydzy jest mangan. Problem nawożenia tym pierwiastkiem pojawia się, gdy pH przekracza 6,0 oraz w systemie nawożenia bez obornika.

Reasumując problematykę nawożenie kukurydzy należy zaznaczyć, że jest to roślina gleb zasobnych. Wskazane jest, aby gleba przeznaczona pod jej uprawę charakteryzowała się uregulowanym odczynem i przynajmniej średnią zasobnością we wszystkie podstawowe składniki pokarmowe.

Dr hab. Renata Gaj
Katedra Chemii Rolnej i Biogeochemii Środowiska
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

pexels-mark-stebnicki-2889442

Kompleksowa pielęgnacja z LINIĄ PERFEKT

Wiosna to nie łatwy okres dla współczesnego plantatora. W tym czasie rośliny potrzebują energii do regeneracji, szybkiego ruszenia wegetacji jak i polepszenia kondycji. Dlatego eksperci z LINII PERFEKT przygotowali program PERFEKCYJNA WIOSNA, w skład którego wchodzą nawozy dolistne oraz preparaty biostymulujące niezbędne rośliną w okresie wiosennym. Zawierają one dedykowane makro- i mikroskładniki oraz aktywne związki pochodzenia roślinnego, cechujące się wysoka koncentracja i szybkim przenikaniem składników pokarmowych do wnętrza komórek roślinnych.

Nawozy LINII PERFEKT oraz program PERFEKCYJNA WIOSNA to odpowiedz na potrzeby współczesnych plantatorów oraz niekorzystnych zjawisk i warunków środowiskowych, które coraz częściej występują w okresie wiosennym. Program nawożenia PERFEKCYJNA WIOSNA aktywuje procesy fizjologiczne roślin, szybko poprawiają jakość upraw i w rezultacie wpływają na osiągnięcie wyższych plonów. Jest to możliwe dzięki innowacyjnemu składowi nawozy dolistne z LINII PERFEKT. Wielofunkcyjne zastosowanie nawozów dolistnych z Linii Perfekt w okresie wiosennym stanowi doskonałe uzupełnienie nawożenia doglebowego w celu pełnego wykorzystania potencjału plonotwórczego roślin.